Blader door de Blaeu atlas

Midden zeventiende eeuw: bloeitijd van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, de VOC was op het toppunt van haar macht. De honderden schepen van de multinational voeren op de Oost... naar Indië en Ceylon, naar Japan, maar ook naar India, Irak, etc. De Nederlandse handelsvloot bezeilde de hele wereld, een wereld die steeds verder werd opgerekt en steeds nauwkeuriger in beeld werd gebracht door Nederlandse kaartenmakers.

Detail uit de Blaeu atlas: Sumatra (tweede deel, pagina 154)

 

In 1645 kreeg de stad Leiden het recht een van de bewindhebbers te leveren aan de Amsterdamse kamer van de VOC. Dit was mede aanleiding voor de stad om te investeren in de aanschaf van een uitgebreide atlas, onmisbaar om geïnformeerd mee te kunnen praten over de internationale handel. Voor de "somme van driehondert guldens" leverde in 1659 de befaamde Amsterdamse drukker, uitgever en kaartenmaker Joan Blaeu een atlas, speciaal voor Leiden voorzien van met stadssleutels gestempelde banden.

Nu, 349 jaar later, staat Blaeus 'Toonneel des Aerdriicx, ofte Nieuwe Atlas', in al haar glorie online op de site van het Regionaal Archief Leiden. Zes delen, met honderden kaarten, die een prachtig beeld geven van de wereld zoals men die in de Gouden Eeuw zag.

     Het eerste deel van de Leidense Blaeu atlas

De zeer kostbare atlas is erg kwetsbaar en kon daardoor niet meer aan het publiek ter beschikking worden gesteld. In opdracht van het Regionaal Archief Leiden heeft Pictura de boeken zorgvuldig gedigitaliseerd, de scans van metadata voorzien en tenslotte een viewer ontwikkeld waarmee online door de atlas gebladerd kan worden, waarmee via indexen op land of plaats door de kaarten gezocht kan worden, en waarmee bovendien afdrukken te bestellen zijn van de prachtige kaarten.

De viewer van 'Blader door Blaeu'

 

Op woensdag 12 maart 2008 werd de digitale Blaeu atlas door wethouder Jan-Jaap de Haan in het Regionaal Archief Leiden gepresenteerd aan een enthousiast publiek, bestaande uit genodigden, medewerkers van het Regionaal Archief en Pictura, en andere betrokkenen bij het project.

 

Brochures

Brochures van Pictura