Hofnieuws, de nieuwsbrief van Historisch Centrum Het Markiezenhof te Bergen Op Zoom bracht in oktober 2008 het volgende bericht:

Pictura Imaginis in Heiloo is verantwoordelijk voor de digitalisatie van archiefbestanden in het depot van Het Markiezenhof Historisch Centrum. Na een aanbestedingsronde is vorig jaar de opdracht voor digitalisering aan Pictura gegund. Sindsdien rijden er regelmatig vanuit Bergen op Zoom diverse vrachtwagens met handschfiften, registers, bouwtekeningen, foto’s en andere papieren documenten heen en weer naar Noord-Holland.

Beter dan het origineel

Voor Onno Zaman, projectverantwoordelijke bij Pictura Imaginis, is het digitaliseren van de meer dan 400 meter archiefbestanden een ware titanenklus.  Een groot deel van de bestanden is inmiddels al ingescand en via internet toegankelijk gemaakt . Op maandagavond 2 september was in de Blokstallen de presentatie van de vernieuwde website waarbij ook gestart is met de verkoop van online-producten via de webwinkel.

Ten overstaan van tientallen medewerkers, vrijwilligers en belangstellenden legt Zaman tijdens de ‘avond van het internet’ uit hoe de archiefstukken zijn gedigtaliseerd: pagina voor pagina, velletje voor velletje gingen de bestanden onder de reprocamera. Een speciale opstelling zorgde ervoor dat de documenten haarscherp zijn gefotografeerd.  Al met al zijn er enkele miljoenen foto’s op internet ingevoerd.  Via de website www.markiezenhof.nl kan de bezoeker zowel foto’s als bevolkingsregisters raadplegen en downloaden. “Voor eenvoudig gebruik zijn de bestanden in lage resolutie gratis beschikbaar. Wie een beter grafisch bestand wenst, kan tegen betaling een hoge-resolutiedocument downloaden.”

Klanten kunnen online zelfs volledig ingelijste prints of canvasdoeken bestellen - varierend van enkele tientjes tot honderden euro’s. De hoge kwaliteit van de scans maakt deze service mogelijk, zo stelt Zaman. “De techniek heeft de laatste jaren een grote ontwikkeling doorgemaakt. Internetverbindingen worden sneller, de opslagcapaciteit van de servers groter en daarmee kunnen we grotere bestanden verwerken.” Ook de cameratechniek is geavanceerd. Daarbij valt vooral de grote nauwkeurigheid van de scans op waarbij zelfs verborgen details prijsgegeven worden. “In sommige gevallen zijn verkleurde inkten, die voor het blote oog nauwelijks meer zichtbaar zijn, op de scans wél te zien”, legt Onno Zaman uit. “Deze scans zijn beter dan het origineel”.

Voor (amateur)historici heeft met de digitalisering het archiefonderzoek een nieuwe dimensie gekregen. Nog geen tien jaar geleden moesten onderzoekers stapels met papieren doorzoeken om de juiste documentatie te vinden. Natuurlijk gaat een deel van de romantiek verloren -het in handen krijgen van eeuwenoude stukken heeft toch iets specials- maar uit oogpunt van archiefbehoud is digitalisatie een absolute noodzaak. De Bergse archivaris Monique Raats kan dat beamen. “Oude fotos en handschriften zijn kwetsbaar en in veel gevallen is het raadplegen van de orginelen niet meer verantwoord.” En: het gemak dient de mens. “Onderzoekers kunnen thuis vanuit hun gemakkelijke stoel online door de archieven bladeren, zonder afhankelijk te zijn van openingstijden. Het werkt veel sneller en efficienter dan voorheen”, legt ze uit. Zal de leeszaal over een paar jaar overbodig zijn? Raats verwacht het niet. “Er zal altijd behoefte zijn aan een beperkt papieren archief en we kunnen niet álles inscannen. Denk bijvoorbeeld aan boeken en naslagwerken.”