De Atlas der Neederlanden
Topstuk UVA gedigitaliseerd
De Atlas der Neederlanden (‘AdN’) is één van de topstukken van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. De AdN is een zogenaamde factice atlas: de kaartencollectie van een (vooralsnog onbekende) verzamelaar, ingebonden in negen banden.
 |
| De banden van de atlas verkeren in een slechte staat. Foto: Hannie van Herk, UVA |
Alle belangrijke topografische kaarten van het huidige Nederlandse territorium uit de periode van 1650 tot 1815 zijn erin vertegenwoordigd. De AdN bevat maar liefst 617 kaarten, die gezamenlijk een vrijwel volledig beeld geven van het Nederlandse landschap in die periode. De verzameling bevat een aantal unieke kaarten, gedrukt en handgemaakt, waarvan er geen tweede bestaat.
Bijzondere collectie
Het fenomeen factice atlas is inmiddels zeldzaam. Was het in de 18e en 19e eeuw niet ongebruikelijk om allerlei kaarten in te binden tot boeken, tegenwoordig is dit soort atlassen meestal weer uit elkaar gehaald. De AdN is echter in boekvorm bewaard gebleven en is daarmee een bijzonder voorbeeld van een intact gebleven vroeg-negentiende eeuwse kaartencollectie.
 |
| Detail van één van de kaarten. Foto: Hannie van Herk, UVA |
Restauratie en digitalisatie
De toestand van de AdN is al jaren zorgelijk. Jan Werner, conservator van de afdeling Bijzondere Collecties, is daarom sinds begin 2010 een project gestart om de AdN te restaureren en te digitaliseren. Bij voltooiing van dit project in 2013 zal een belangrijk onderzoeksobject in oude glorie hersteld zijn, de conservering ervan voor lange tijd veiliggesteld, de inhoud in detail digitaal vastgelegd en gearchiveerd en de beelden via internet optimaal zichtbaar en toegankelijk gemaakt.
Het project
Gezien de zorgelijke toestand van de AdN is begin 2010 een project gestart om de atlas te restaureren en te conserveren. Ook wordt de AdN gedigitaliseerd, zodat de waardevolle kaarten in de toekomst toegankelijk zijn voor een groot publiek. Het digitaliseren van de negen boeken wordt door Pictura gedaan. De digitale beelden worden gebruikt om de atlas online te ontsluiten en om een 1-op-1-reproductie van de atlas te maken. Deze zal worden uitgegeven door Uitgeverij Asia Maior/Atlas Maior. Waarschijnlijk integraal, iedere kaart net zo opgevouwen als in het origineel.
Volg de vorderingen van het project op het blog: www.atlasderneederlanden.blogspot.com
Meer weten?
Wilt u meer weten over het digitaliseren van kaartmateriaal of een bijzondere collectie? Neem contact op met Jeroen Bloothoofd.
Brochure 2D-scanning
In onze brochure over 2D-scanning leest u meer over het scannen van dit soort materialen en de projecten die Pictura op dit gebied heeft verwezenlijkt.
