De atlassen van Blaeu

Fragment uit 'Toonneel des Aerdriicks', tweede deel. Bron: Regionaal Archief Leiden

De atlassen van Blaeu
Atlassen vormen een wereld op zich. Wereldberoemd zijn natuurlijk de atlassen van de Amsterdamse kaartenmaker, uitgever en drukker Joan Blaeu. In de Gouden Eeuw kon zijn specialisme zich ontwikkelen tot een uiterst succesvolle onderneming. Elke atlas in die tijd (zeventiende eeuw) verschilde van de ander omdat ze op besteling werden samengevoegd.
De atlas gold als een soort statussymbool. Als je je er een kon veroorloven, toonde je daarmee in feite dat je de wereld in eigen hand had. Als je geld over had dan breidde je hem uit met een ander deel dus er bestaan wereldwijd nogal wat delen.

Voorzijde 'Toonneel des Aerdriicks',  Bron: Regionaal Archief Leiden

'Tooneel des Aerdriicx'
In 1645 kreeg de stad Leiden het recht een van de bewindhebbers te leveren aan de Amsterdamse kamer van de VOC. Dit was mede aanleiding voor de stad om te investeren in de aanschaf van een uitgebreide atlas, onmisbaar om geïnformeerd mee te kunnen praten over de internationale handel. Voor de "somme van driehondert guldens" leverde in 1659 de befaamde Amsterdamse drukker, uitgever en kaartenmaker Joan Blaeu een atlas, speciaal voor Leiden voorzien van met stadssleutels gestempelde banden.

De zeer kostbare atlas is erg kwetsbaar en kon daardoor niet meer aan het publiek ter beschikking worden gesteld. In opdracht van het Regionaal Archief Leiden heeft Pictura de boeken zorgvuldig gedigitaliseerd, de scans van metadata voorzien en tenslotte een viewer ontwikkeld waarmee online door de atlas gebladerd kan worden, waarmee via indexen op land of plaats door de kaarten gezocht kan worden, en waarmee bovendien afdrukken te bestellen zijn van de prachtige kaarten.


Regionaal Archief Leiden
Nu, 349 jaar later, staat Blaeus 'Toonneel des Aerdriicx, ofte Nieuwe Atlas', in al haar glorie online op de site van het Regionaal Archief Leiden. Zes delen, met honderden kaarten, die een prachtig beeld geven van de wereld zoals men die in de Gouden Eeuw zag.

http://www.leidenarchief.nl/home/collecties/verhalen/bladeren-door-blaeu/blaeu